al-één-zijn... 07
De auto stond als enige op het grote parkeerterrein, en je liep evenzo alleen naar het strand… al uit de verte werd je verwelkomd door het gebulder van de golven… het geluid was enorm intens, het klonk bijna dreigend… je kon de kracht van het water bijna fysiek voelen… zoals de kracht van een wild dier dat prachtig is, maar evenzeer gevaarlijk… maar als je het de ruimte laat, is het van een grote schoonheid om het met volledige aandacht gade te slaan…
De golven moeten ’s nachts tot aan de rand van de duinen zijn gekomen; en zelfs nu kwamen ze nog heel ver het strand op… je was hier nooit eerder geweest, maar had de indruk dat het een smal strand moest zijn… Dicht bij het water was het oorverdovend en toch was je wandeling vervuld van grote stilte… de geest was heel stil – noch in strijd met de wereld, noch in strijd met zijn eigen gedachten – en observeerde gewoon alle schoonheid die er was… zien, zonder meer…
Het wolkendek brak meer en meer open; in de bovenlagen kon je de heldere, grenzeloos blauwe hemel al zien, maar lager boven het water en de kust dreven nog altijd dikke, witte wolken… de zee had een mooie, wat sobere groene glans, waarschijnlijk door het vele drijvende zeegras, en de golven lieten op het strand schuim achter dat zo wit was dat het op vers gevallen sneeuw leek…
Je zag enorme heuvels bestaande uit vele verschillende soorten schelpen en je vroeg je af hoe die daar zo terecht waren gekomen… je wilde ze op de weg terug nauwkeuriger bekijken, maar dat bleek geen goed plan… ze waren zonder een spoor achter te laten verdwenen… je kunt het leven niet plannen, alleen maar op elk moment in volledige aandacht beleven… Het ‘wat is’ – het ‘Nu’ – wacht niet op jou en de illusies die het denken creëert…
Zo zag je later ook dat het strand in feite heel breed was en dat het water in de ochtend simpelweg de ruimte nam om te zijn… aan zee is er geen vaste grens tussen water en land… ze geven elkaar de ruimte die ze nodig hebben en bewegen met elkaar mee… hoe anders is de mens die verloren is in zijn verstand; hij verdedigt zijn zelfverzonnen grenzen, geeft aan alles en iedereen een naam en een label… en smeedt daarmee de ketting van verdeeldheid, conflict, haat en oorlog… alleen als hij de werking en de daaruit resulterende beperkingen van het verstand – het denken – doorziet, is er kans op bevrijding, op echte vrijheid en het ontwaken van de intelligentie die het intellect ver te boven gaat…
Een enkele meeuw stond heel stilletjes in het vlakke water en keek naar de golven… je liep intuïtief – om haar niet te storen – in een kleine boog om haar heen, voordat je haar van een afstandje gadesloeg… ze bewoog niet en het scheen alsof ze in meditatie was… en ineens was jij het ook… jij was de meeuw en de meeuw was jij; niet fysiek natuurlijk, maar één in het geheel… in dezelfde stroom van zuivere energie… het Leven…
In meditatie zijn… wat wil dat uiteindelijk zeggen? Je kunt het alleen maar zijn; elke inspanning of elk streven om het te 'doen' is een ontkenning van meditatie… meditatie is… vol aandacht zien, keuzeloos waarnemen wat is… het geheel – de totale beweging van het leven – en het beseffen van de ware betekenis van alleenzijn: al-één-zijn…
Het leven is niet van grotere of kleinere waarde, of het nu door jou, de meeuw of het zeegras stroomt… van veel grotere betekenis is het inzicht te beseffen, te zien, dat het moet stromen en niet mag worden geblokkeerd door de beelden van denken en tijd, of door het ontkennen van het enige heilige, eeuwig voortdurende momentje: het momentje ‘Nu’… het Leven…
De zee wordt meer en meer rustig, de geluiden van de wind verzachten en maakten plaats voor meeuwengeschreeuw en de stemmen van een paar wandelaars… de zon was nu echt warm en haar prachtige stralen zorgden voor een heerlijke sfeer van licht en kleur… bijzonder mooi was het de schelpen te zien net nadat het water over ze heen gespoeld was… kleur zonder licht bestaat niet… de dode schelpen zijn afhankelijk van de gunst van water en zon om in volle pracht te schijnen… een levendig wezen als de mens kan een licht voor zichzelf zijn, hij moet alleen alle afhankelijkheden zien, afwijzen en daarbij goed opletten geen nieuwe denkbeelden, autoriteiten of illusies te creëren… vrij zijn is geen doel, maar de eerste en laatste stap voor een leven dat de naam leven werkelijk waard is…
Meer en meer meeuwen kwamen aanvliegen; ze zochten naar eten, genoten van de zon of draaiden rondjes boven de hoofden van de weinige wandelaars… je was heel ver gelopen, het was het punt om terug te keren… het strand was nu heel breed, het zand warm en de zee had een mooie blauwe kleur gekregen… een jong stelletje verzamelde schelpen en hij schepte met zijn handen water uit de zee en riep lachend naar haar: ‘Ik houd de zee in mijn handen!’…
Jij dacht: ‘Als je het water in je handen houdt, is het die zee niet meer; je kunt de zee niet vasthouden, je kunt er wel één mee zijn als je erin duikt, net zoals je één kunt zijn met het ‘Nu’ – het Leven… als je het wilt vasthouden in je gedachten – meten in termen van verleden, heden of toekomst – maak je het tot een dood ding; dan verliest het zijn schoonheid en heiligheid, en is het alleen nog van heel weinig waarde… waarom wil de mens altijd iets vasthouden… het eeuwige, tijdloze opgeven in ruil voor niets dan illusies?’…
~~
Een licht voor jezelf zijn… wat klinkt dat toch mooi… maar wacht, betekent dat dan niet vanzelfsprekend ook: verantwoordelijk zijn? … En in het diepe besef van al-één-zijn – het inzicht dat jij en de wereld, het Leven, onlosmakelijk één zijn – zie je net zo helder dat al jouw doen en laten, net als dat van ieder ander, inwerkt op het geheel… als je werkelijk serieus bent, is dat opeens een heel grote verantwoordelijkheid… wat letterlijk betekent: ‘op een uitdaging een antwoord geven’…
En ik vraag me af: zolang je afhankelijk bent van het verleden, in de vorm van traditie, gezag, geloof of ervaring… wie geeft dan het antwoord? Jij, of het verleden? De autoriteit die je volgt? Ben je je ervan bewust dat zolang je op iets of iemand teruggrijpt, je onverantwoordelijk handelt? Of beter gezegd: dat je uiteindelijk helemaal niet handelt, maar gewoon herhaalt… het verleden, of de woorden van een autoriteit?
Schep nu geen nieuwe afhankelijkheid door te streven vrij te worden van het verleden; zie in dat het verlangen, de begeerte om vrij te zijn van het verleden, nog steeds begeerte is. Besef je dat voor of tegen iets zijn, iets willen worden of juist helemaal niets willen zijn, één en hetzelfde is: verzet, weerstand tegen wat is… een blijven hangen in denken en tijd… zie toch gewoon wat is, zonder ervoor te vluchten, zonder elke wens, verlangen, begeerte om het te veranderen… en zie wat er dan gebeurt…
Als je werkelijk een verantwoordelijkheidsgevoel hebt – niet voor iets bepaalds, los van ‘verantwoordelijk voor…’ – maar voor het Leven in zijn geheel, dan verandert je doen en laten volledig. Als iemand je niet begrijpt, voel je desondanks zorg voor hem en heb je aandacht voor hem – meelevend, niet medelijdend. Je veroordeelt niet, maar geeft acht op wat hij doet; je doorgrondt zijn doen en laten – niet vanuit een oordelende blik of het juist of verkeerd is, maar je ziet alles gebeuren in het geheel. En zo leg je ook bloot welke oorzaken zijn doen en laten heeft, wat het voor hemzelf betekent en wat de gevolgen voor hemzelf zijn… dit is geen analyse, maar zien en weten…
~~
Laat in de avond is de hemel bedekt met een dikke laag traag drijvende, grijze wolken. Je moet je er altijd helder van bewust zijn wat je werkelijk ziet; zeg niet dat je de hemel ziet als die aan het zicht onttrokken is en je in feite alleen de wolken waarneemt. Wat de feiten betreft: de wolken moeten eerst verdwijnen voordat de hemel weer zichtbaar wordt. Hetzelfde geldt voor je blik op de werkelijkheid: wees je ervan bewust of je naar je eigen denkbeelden kijkt of naar de waarheid zoals die is.