al-één-zijn... 06

V: Je verheldering over 'zien' eindigde met het inzicht dat elk moment van volledige aandacht een stap uit het verstand is, waarbij je één bent met de hele geest. … Ik vroeg me af: waarom zeg je 'de hele geest' en niet gewoon 'de geest'? … De geest is toch al het geheel?

N: Dat wordt waarschijnlijk meteen duidelijk als je kijkt naar de oorsprong van het woord 'heel'. Het betekent letterlijk onbeschadigd, gezond of ongeschonden.

V: Ah, ja, op die manier wordt het direct helder.

N: We moeten werkelijk goed oppassen dat we niet verliefd worden op de woorden, de beschrijvingen… 'Zien is weten'. Het is het ontwaken van intelligentie, en intelligentie betekent letterlijk 'tussen de dingen – laat staan woorden - door kunnen lezen of zien'…

V: Dat begrijp ik. Ik zoek alleen naar de grootst mogelijke helderheid. Volgens mij is het waardevol om nog even bij dat woord 'heel' stil te staan. Als je die lijn doortrekt, kom je bij 'helen'. Bij mij roept dat de vraag op: is het helder zien van wat is dan niet ook een daad van heling? En kunnen we van daaruit misschien iets meer afleiden, zeggen over dat cruciale moment waarop het verstand – het denken – zijn eigen beperkingen inziet?

N: De eerste stap… ja, ik begrijp wat je bedoelt… Onverdeelde aandacht is de sleutel; geen concentratie op iets specifieks, want dat kost inspanning… Kijk niet alleen naar wat je denkt, maar naar hoe het denken werkt. Dan zie je dat de denker niet losstaat van het denken, de waarnemer niet van de waarneming. Ze beïnvloeden elkaar continu en zijn dus één geheel. … En 'geheel' betekent: een totale eenheid of gewoon één…

V: Is dat echt alles wat we erover kunnen zeggen?

N: Woorden blijven slechts woorden… Je kunt het andere in duizenden variaties beschrijven, maar uiteindelijk moet iedereen die eerste stap zelf zetten… je zou weten als je ziet … en dan besef je misschien ook dat de eerste stap tegelijkertijd de laatste is…

Het woordje 'heel'… wat schuilt er niet veel in… in zijn oorsprong betekent heel: onbeschadigd en gezond… daaruit zijn de woorden helen en heling afgeleid, en ook geheel, wat totale eenheid betekent, of simpelweg: één… maar het gaat nog zo veel verder… tot aan het grote en zo vaak geschonden woord: heilig…

Als je dat alles werkelijk overpeinst, dan zie je, weet je wat werkelijk heilig is: dat wat heel is, wat gezond is… wat in zijn geheel ongeschonden en in zijn oorspronkelijke staat verkeert. … Zien is weten; en als je nu echt ziet, dan weet je wat het enige heilige is… dat wat begin noch einde heeft, het 'Nu' – het enige tijdloze en dus eeuwig voortdurende momentje… het 'Leven'…

Het woord leven verwijst in zijn oorsprong naar ‘voortbestaan’… omdat het het eeuwige ‘Nu’ is… niet de denkbeelden, illusies van ‘mijn leven’ en ‘jouw leven’… maar het ene Leven dat er is… wat hebben ze er niet allemaal van gemaakt – verbeeld –; ‘ze’, de verhaaltjesvertellers in hun mooie gewaden van geloof, gezag en macht… op de meest uiteenlopende manieren hebben ze het besmet met afschuwelijke illusies die stuk voor stuk op angst gebouwd zijn, en die steeds weer een ‘wij tegen zij’ creëren… verwijt het hun niet, zie het feit en zie dat de volgeling minstens zo afschuwelijk is… zonder soldaat geen grote veldheer, zonder gelovige geen god-beeld, zonder dienaar, knecht of lakei geen heer…

Als we in de oorsprong van de woorden heel ver teruggaan, zien we dat de mens meer en meer verwijderd is geraakt van een natuurlijke staat van zijn – van zien wat is en weten. Hij heeft zijn natuurlijke, onbeperkte intelligentie en intuïtie verloochend en is gaan huizen in de beperkte maten van het intellect, omdat dit de schijn van zekerheid laat oplichten…

Wat hebben de vele oplichters – in welke vermomming dan ook – voor de schijn van het heilig zijn niet allemaal in de naam van religie gedaan… maar als we naar de diepe oorsprong van het woord religie kijken, krijgt een waarlijk religieus leven een heel andere betekenis: heelmaking, waarnemen… met volledige aandacht zien wat is…

God – of beter gezegd: de goden – zijn creaties van de mens (denkbeelden). Niet God heeft de mens geschapen, maar de mens, die zich meer en meer van het geheel (het Leven) heeft verwijderd, heeft de vele goden geschapen. Ze zijn een realiteit in de meetbare ruimte van denken en tijd, maar geen waarheid in de onmetelijkheid van het eeuwig voortdurende ‘Nu’, het Leven…

Een religieus leven leiden toont zich niet door te knielen voor een van de in steen gehouwen afgoden of uit hout gesneden symbolen, maar door de waardering van het Leven in zijn geheel; door te verkeren in een staat van zijn, vol aandacht voor het ‘Nu’ en met het diepe besef dat jij niet losstaat van het leven. Dat je geen leven leidt, maar één bent met het Leven…

V: Ik had een beetje gehoopt dat we toch zouden uitkomen bij ‘God is liefde’, maar ja… ik heb het woord God opgezocht in het woordenboek: ‘de aangeroepene’ of ‘het hemelse’… ja, iets wat buiten het leven staat dus. En het woord liefde verwijst enkel naar verlangen… en is dus gevangen in de tijd, in een staat van worden in plaats van zijn… dat had ik niet verwacht…

N: Ik vraag me af waarom je zo in de woorden blijft hangen? … Zien is vrij zijn van denken en tijd; woorden zijn denken… Wat werkelijk interessant is aan het onderzoeken van de oorsprong van woorden, is dat we zien hoe de mens al heel lang de verkeerde kant opgaat en zich steeds meer heeft geïsoleerd van een natuurlijke staat van zijn.
Het woord god verwijst waarschijnlijk inderdaad al heel, heel lang naar aanbidding, en bevestigt zo dat de mens de goden zelf geschapen heeft. Maar als je echt diep afdaalt in de wortels van dat woord, ontdek je ook een oeroude oorsprong die naar ‘zijn’ verwijst… het goddelijke is dan geen buitenstaand wezen, geen schepper, maar het geheel zelf… maar waar het werkelijk op aankomt is te zien, echt te beseffen: het geheel is het enige wat er is…
…

En wat het woord liefde betreft, daar heb je niet goed gekeken… de oudste oorsprong verwijst naar: ‘zorg dragen voor’, ‘diepe genegenheid’ en ‘toewijding’. … En als je echt voelt, beseft, ziet dat je één bent met het geheel, dat er helemaal geen scheiding is, dan betekent liefde… liefde hebben voor het geheel: zorg dragen voor het leven… diepe genegenheid en toewijding voor het leven…
…

Maar alsjeblieft: blijf niet hangen in de woorden… voel, besef, zie…