met open ogen... 05

Het was een heerlijke ochtend. Toen je wakker werd, was de hele kamer gevuld met licht. Als je uit het raam keek, zag je de daken van de huizen aan de overkant en de boomtoppen daarachter tegen een helderblauwe lucht. Even later, terwijl je uit het grote badkamerraam keek, zag je de laatste fase van de zonsopgang. De lucht was volkomen wolkenloos en had een prachtige roodoranje kleur.

Later zit je in de kleine kamer met het grote raam en kijk je door het open raam direct in de zon. Aangenaam warme lucht stroomt de kamer binnen. Je hoort de geluiden van de kinderen die beneden aankomen voor de kinderopvang. Uit de speeltuin achter het huis komen meer kinderstemmen. Er zijn ook geluiden van auto's, de wind en vrolijk zingende vogels. De zon is zo sterk dat het pijn doet aan je ogen als je er lang naar kijkt. De lucht is nog steeds onbewolkt en helderblauw; direct rond de zon is hij bijna wit. De hele kamer wordt overspoeld met licht.

Licht is niet het tegenovergestelde van duisternis. Alles wat een tegendeel heeft, bevat dat tegendeel in zichzelf. Maar licht kan geen duisternis voortbrengen, en duisternis kan geen licht voortbrengen. Daarom is het oude gezegde ‘Nu komt er licht in de duisternis’ feitelijk onjuist. Licht is. Duisternis kan niet bestaan in de aanwezigheid van licht. Licht en duisternis hebben niets met elkaar gemeen.

Misschien wel de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen is: ben jij een licht voor jezelf en daarmee een licht in de wereld, of ben jij onderdeel van de duisternis en houd je deze daardoor in stand?

Als je een licht voor jezelf bent, kies je geen kant; dan ben je vrij om te zien wat er is en ben je noch voor, noch tegen. Elke strijd voor of tegen 'wat is', voedt conflicten. Kijk naar wat er in de wereld gebeurt. Neem de huidige of vroegere oorlogen in de menselijke geschiedenis: in de overtuiging dat ze aan de goede kant staan, de juiste vlag volgen of het juiste geloof aanhangen, trekken jonge mannen en vrouwen ten strijde voor de vrijheid en vrede van morgen. In werkelijkheid is er echter alleen sprake van het doden en verminken van leven. Er is nooit een winnaar in een oorlog — allen zijn slachtoffers: gedood of verminkt, fysiek of psychologisch. Dit wordt mensen van generatie op generatie aangedaan, of juister gezegd: dat doen mensen zichzelf van generatie op generatie aan… zelfs ouders zijn trots op hun vechtende kind in het stijlvolle uniform van machts- en geldzuchtige leiders. Het is onbegrijpelijk.

Net zoals licht niet het tegenovergestelde is van duisternis, is werkelijke vrede niet het tegenovergestelde van oorlog. In elke vrede waarvoor gevochten moet worden, ligt de kiem van oorlog al besloten; het is slechts een kwestie van tijd voordat de volgende uitbreekt. Echte en duurzame vrede kan niet worden bereikt op het slagveld, met wapens en verdediging. Het ontstaat alleen als de mens zich volledig bevrijdt van het ‘ik’-denken, dat de oorzaak is van een wij-tegen-zij-denken — de verdeling van de wereld in naties, ideologieën en religies — en begrijpt dat hij bovenal één ding is: mens.

Tot de dag dat politici en de zogenaamde grote leiders van de wereld dit niet beseffen — en integendeel juist de verdeeldheid in stand houden — zijn zij volkomen nutteloos voor de mensen die werkelijk naar vrede verlangen.

Macht… Iedereen die naar macht streeft, is bereid mensen geweld aan te doen, psychologisch of fysiek. Het gaat zo iemand niet om de vrijheid van mensen. Voor een naar macht strevend mens – of het nu een groot politicus is, een groot leider in het algemeen of de familiebaas – is het enige belang dat de massa volgt en dat de door hem gecreëerde idealen, waarden en regels niet in twijfel worden getrokken.

Zolang je een volgeling bent, heb je ogenschijnlijk niets te vrezen. Maar je betaalt een enorme prijs: je bent verkocht, je bent een 'tweedehands mens'. Je mag niet voor jezelf denken en de autoriteit niet in twijfel trekken. Doe je dat wel, dan is het voor jou voorbij. Eerst proberen ze je terug op het 'goede spoor' te krijgen. Lukt dat niet, dan word je voor gek of gevaarlijk verklaard. Is dat nog niet genoeg, dan ben je een vijand en moet je worden bestreden.